Սասունցի Դավիթ

  1. Բնութագրիր Ձենով Օհանին:
  2. Ձենով Օհանը շատ խաղաղասեր էր, բարձր ձայն ուներ և կնոջից վախենում էր։
  3. Նկարագրիր գառնարած Դավթի հագուստը:
  4. նա ուներ երկաթյա կոշիկներ և իր ձեռքին մի կոռ կար։
  5. Մի բնակչի անունից պատմիր Դավթի գառնարածության մասին (բանավոր):
  6. Վերնագրիր 5-րդ և 6-րդ հատվածները:
  7. (Գառնարած Դավիթը)
  8. (Ծուռ Դավիթը)

Եղնիկը

«Մի անգամ իմ բարեկամ մի որսորդ մեր հանդի անտառուտ սարերից մի եղնիկ նվեր բերեց երեխաներիս համար»:
Այսպես սկսեց ընկերս աշնանային մի երեկո, երբ նստած միասին նրա պատշգամբում, հիացած նայում էինք հեքիաթական վերջալույսով վարվռուն սարերին, որոնց վրա մակաղած հոտերի նման մեղմորեն հանգչում էին ոսկեգեղմ անտառները:
«Այդ մի մատաղ ու խարտյաշ եղնիկ էր, խորունկ, սև ու ջինջ աչքերով, որ ծածկվում էին երկայն, նուրբ թարթիչների տակ:
Կամաց-կամաց մեր վրա սովորեց նա. էլ չէր փա□չում, չէր վախենում մեզնից. մանավանդ շա՜տ մտերմացել էր երեխաներիս հետ. նրանց հետ միասին վազվզում էր պարտեզում, նրանց հետ ճաշում էր, նրանց հետ քնում:
Մի բան ինձ շատ էր զարմացնում: Եղնիկը թեև այնպես ընտելացել էր մեզ, սովորել էր մեր տանն ու դռանը, բայց մեկ-մեկ մեզնից թաքուն բարձրանում էր այս պատշգամբը և ուշագրավ, լռիկ նայում էր հեռու` անտառներով փաթաթված սարերին. ականջները լարած խորասույզ լսում էր անտառների խուլ ու անդուլ շառաչը, որ երբեմն ուժեղանում էր, երբեմն բարականում` նայելով հովերի թափին: Նա նայում էր այնպե՜ս անթարթ և այնպե՜ս ինքնամոռաց, որ երբ պատահում էր բարձրանում էի պատշգամբը, ինձ բավական միջոց չէր նկատում և եր□ հանկարծ ուշքի էր գալիս, նետի պես ծլկվում էր մոտիցս… Արդյոք գիտե՞ր նա, որ ինքը ղողանջուն անտառների ազատ երեխան է եղել, որ մայրը այնտեղ է կաթ տվել իրեն, որ այնտեղ է իր հայրը եղջյուրները խփել կաղնիներին: ի, երազներ է բերել իրեն, սիրուն երազներ… Խե՜ղճ եղնիկ… Կարոտ` իր սիրած գուրգուրող անտառներից և զանգակ աղբյուրներից, իր խարտյաշ մորից և շնկշնկան հովերի հետ վազող ընկերներից` հիմա տանջվում, տառապում է մեզ մոտ, մտածում էի ես: Եվ այնպես սրտանց ցավակցում էի նրան… Չէ՞ որ նա էլ մեզ պես մտածող և զգայուն հոգի ունի:
Ես շատ էի հարգում նրան, խնդրեմ չծիծաղես վրաս, այո՛, այնքան, որ երբ նա բարձրանում էր պատշ□ամբը, հեռացնում էի երեխաներիս, և թողնում էինք նրան մենակ իր ապրումների հետ…
Երբ գրկում էի նրան, այդ նազելի էակին, և նայում էի լեռնային աղբյուրների նման վճիտ աչուկների մեջ` տեսնում էի այնտեղ մի թախծալի, երազուն կարոտ…
Մի գիշեր, մի քամի գիշեր էր, սարերից անսանձ փչում էր քամին, դուռն ու պատուհանները ծեծում ու ծեծկում: Պարզ լսվում էր, որ այնտեղ, անտառում, դարավոր կաղնիներն ու վայրի ընկուզենիները ճակատում էին հողմի դեմ` աղմկում և գոռում: Եվ քամին բերում էր անընդհատ անտառի այդ լիակուրծք խշշոցն ու մռունչը, ու թվում էր թե` հենց մեր դռան առջև է աղմկահույզ, հողմածեծ անտառը: Երեխաներս վախից կուչ էին եկել. մինչդեռ եղնիկը դողում էր մի խենթ սարսուռով: Աչքերը կայծակին էին տալիս: Անթարթ, ամբողջովին լսելիք դառած` ականջ էր դնում նա անտառի հուժկու շառաչին, որ խոսում էր նրա հետ մայրենի լեզվով:
Անտառը կանչում է նրան, ընկերների ազատ վազքն է տեսնում նա մթին թավուտների մացառուտ ժայռերն ի վեր,- մտածում էի ես:
Մի փոքր հետո ավելի սաստկացավ քամին` փոթորիկ դառնալու չափ. մեկ էլ աղմուկով բացվեցին լուսամուտի փեղկերը, և մի ուժգին շառաչ միանգամից ներս խուժեց: Եղնիկը հանկարծակի մի ոստումով ցատկեց լուսամուտի գոգը` աչքերը սուզելով շառաչուն խավարի մեջ: Ես իսկույն վրա վազեցի բռնելու նրան, սակայն նա մի ակնթար□ի մեջ թռավ լուսամուտից պարտեզը և ծածկվեց խավարների մեջ…
Դե՛հ, հիմա՛ գնա ու գտիր նրան իր հայրենի անծայր անտառներում…»:

  1. Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դուս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը:
  2. Փախչում, երբ, պատշգամբը, ակնթարթի

  1. Տեքստից դուրս գրի՛ր տրված բառերի հոմանիշները:

ա/զուլալ-ջինջ
բ/լուռ-լռիկ
գ/ակնդետ-ուշագրավ
դ/ընտանի-մայրենի

  1. Դարձվածքները և համապատասխան բացատրությունները գրի՛ր իրա դիմաց:

ա/ լույս աշխարհ գալ-Ծնվել, հայտնվել
բ/խելքը գլխին-դատող, բանիմաց, խելացի
գ/Կողը հաստ-համառ, ինքնասածի, կամակոր
դ/ճաշը եփել-մեկին պատժել, լավ ծեծել

ա/մեկին պաժել, լավ ծեծել
բ/համառ, ինքնասածի, կամակոր
գ/դատող, բանիմաց, խելացի
դ/ծնվել,հայտնվել

  1. Տեքսից դուրս գրի՛ր չորս բարդ բառ: բարեկամ, վերջալույս, ոսկեգեղմ, խորասույզ———————————————————————————————————————
  1. Օտար բառերը փոխարինի՛ր հայերեն համարժեքներով:

ա/զակազ-պատվեր
բ/մալինա-ազնվամորի

գ/կենգուրու-ագեվազ

դ/ստարտ-սկիզբ

  1. Տեքստից դուրս գրի՛ր եզակի թվով գործածված չորս բառ:
    Որսորդ, եղնիկ, երեկո, պատշգամբ
  2. Տրված բառերից յուրաքանչյուրի դիմաց նշված է, թե այն ինչ խոսքի մաս է: Ո՞ր տարբերակում է սխալ նշված:
    ա/որսորդ – գոյական
    բ/եղնիկ – գոյական
    գ/առաջին –ածական սխալ՝ թվական
    դ/ազատ –ածական
  3. Տեքստից դուրս գրի՛ր մեկական հարցական և բացականչական նախադասություն
    —Արդյոք գիտե՞ր նա, որ ինքը ղողանջուն անտառների ազատ երեխան է եղել, որ մայրը այնտեղ է կաթ տվել իրեն, որ այնտեղ է իր հայրը եղջյուրները խփել կաղնիներին: ——————————————————————————————————Նա նայում էր այնպե՜ս անթարթ և այնպե՜ս ինքնամոռաց, որ երբ պատահում էր բարձրանում էի պատշգամբը, ինձ բավական միջոց չէր նկատում և երբ հանկարծ ուշքի էր գալիս, նետի պես ծլկվում էր մոտիցս։———————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————
  4. Գրի՛ր մեկ պարզ ընդարձակ նախադասություն, որի մեջ երկու ստորակետ լինի:
    Անտառում որսորդները, ովքեր վաղ առավոտից եկել էին, դեռ ոչինչ չէին ստացել։—————————————————————————
  5. Ինչպիսի՞ն էր եղնիկը. Նկարագրի՛ր օգտագործելով տեքստի բառերը:
    Եղնիկը փոքրիկ, մատաղ և խարտյաշ կենդանի էր, նա ուներ սև և ջինջ աչքեր, երկար նուրբ թարթիչներ։————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————
  6. Ի՞նչն էր զարմացնում պատմողին:

դ/ Եղնիկը թեև ընտելացել էր ընտանիքին ու տանը,բայց մեկ-մեկ թաքուն բարձրանում էր պաշգամբ և լռիկ նայում անտառներով փաթաթված սարերին:

  1. Ինչի՞ն կարող էր կարոտել եղնիկը:

Եղնիկը կարոտում էր իր ծնողներին և բնությունը։———————————————————————————————————————————————————————————————————————————

  1. Ինչո՞ւ է հեղինակը հարգում եղնիկին:

Հեղինակը հարգում էր եղնիկին, որովհետև եղնիկը չէր մոռանում թե ինքը որտեղից է եկել և փախչում է այնտեղ։————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————

  1. Նկարագրի՛ր անտառը հողմի ժամանակ։ Սարերից փչում էր անսանձ քամին, դարավոր ծառերը աղմուկով պայքարում էին հողմի դեմ։——————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————
  2. Տեքսից դուրս գրի՛ր այն նախադասությունը, որը քեզ հուզեց:
    Նա նայում էր այնպե՜ս անթարթ և այնպե՜ս ինքնամոռաց, որ երբ պատահում էր բարձրանում էի պատշգամբը, ինձ բավական միջոց չէր նկատում և երբ հանկարծ ուշքի էր գալիս, նետի պես ծլկվում էր մոտիցս… ———————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————

Սասունցի Դավիթ

Մըսրա Մելիքն իմացավ, որ էլ Առյուծ Մհերը չկա։

Մըսրա Մելիքը հարձակվեց Սասունի վրա։

Ձենով Օհանը առաջարկեց Մըսրա Մելիքին, որ նա լինի թագավոր։

Մըսրա Մելիքը չհամաձայնվեց Ձենով Օհանի առաջարկին, որովհետև չէր ուզում սասունցիները իր վրա թուր պահեն։

Նաև Մըսրա Մելիքը ուզում էր Սասունցի Դավիթին սպանել և սասունցիները անցնեին իր թրի տակով։

Միայն Սասունցի Դավիթը չհամաձայնվեց ենթարկվել Մըսրա Մելիքին։

Սասունցի Դավիթ

4
Էս դարում Մըսըր անհաղթ ու հզոր
Մըսրա Մելիքն էր նըստած թագավոր։
Հենց որ իմացավ՝ էլ Մըհեր չըկա,
Վեր կացավ կըռվով Սասունի վըրա։
Ձենով Օհանը ահից սարսափած՝
Թըշնամու առաջն ելավ գըլխաբաց,
Աղաչանք արավ, ընկավ ոտները.
— Դու եղիր, ասավ, մեր գլխի տերը,
Ու քու շըվաքում քանի որ մենք կանք,
Քու ծառան լինենք, քու խարջը միշտ տանք,
Միայն մեր երկիր քարուքանդ չանես
Ու քաղցըր աչքով մեզ մըտիկ անես։
— Չէ՛, ասավ Մելիք, քու ամբողջ ազգով
Անց պիտի կենաս իմ թըրի տակով,
Որ էգուց-էլօր, ինչ էլ որ անեմ,
Ոչ մի սասունցի թուր չառնի իմ դեմ։
Ու գընաց Օհան՝ բոլոր-բովանդակ
Սասունը բերավ, քաշեց թըրի տակ
Մենակ Դավիթը, ինչ արին-չարին,
Մոտ չեկավ դուշման Մելիքի թըրին։
Եկան քաշեցին՝ թե զոռով տանեն,
Թափ տըվավ, մարդկանց գըցեց դես ու դեն,
Փոքրիկ ճըկույթը մի քարի առավ,
Ապառաժ քարից կըրակ դուրս թըռավ։
— Պետք է սպանեմ էս փոքրիկ ծուռին,
Ասավ թագավորն իրեն մեծերին։
— Թագավո՛ր, ասին, դու էսքան հըզոր,
Թըրիդ տակին է ողջ Սասունն էսօր.
Ի՞նչ պետք է անի քեզ մի երեխա,
Թեկուզ իր տեղով հենց կըրակ դառնա։
— Դո՛ւք գիտեք,- ասավ Մըսրա թագավոր,-
Բայց թե իմ գըլխին փորձանք գա մի օր,
Էս օրը վըկա,
Սըրանից կըգա։

  • Դուրս գրիր անծանոթ բառերը և բացատրիր:
  • Շըվաք-ստվեր
  • խարջ-վայել
  • Բովանդակ-ամբողջ
  • Դուշման-թշնամի
  • ապառաժ-պինդ քար
  • Բացատրիր աղաչանք անել, քաղցր աչքով մտիկ անել, կրակ դառնալ արտահայտությունները:
  • Աղաչանք անել-աղաչել, խնդրել
  • քաղցր աչքով մտիկ անել-սիրով նայել
  • կրակ դառնալ-ջղայնանալ
  • Վերնագրիր հատվածը:
  • Մսրա Մելիքի հաղթանակը
  • Հատվածը կարդալուց հետո ի՞նչ կարծիք կազմեցիր Մելիքի մասին. ինչպիսի՞ն էր նա, բնութագրիր:
  • Մսրա Մելիքը հզոր էր, չար էր և դաժան։
  • Կազմիր  հարցեր և առաջադրանքներ այս հատվածի վերաբերյալ:
  • Ինչու՞ էր ուզում Մսրա Մելիքը սպանել սասունցիներին։
  • Դուրս գրել հատվածից անունները։
  • Ով չենթարկվե՞ց Մսրա Մելիքին։

Նկարչություն

Չորեքշաբթի օրը մեր դասարանի Արփիի հայրիկն էր եկել մեր դպրոց։ Արփիի հայրիկը նկարիչ է և նկարել էր սարեր, ներքևում դաշտ, որի վրա ծառ։ Իմ դասարանն էլ սկսեց նկարել ինչ-որ մի բան։ Բոլոր նկարներից ամենալավ նկարը Զախարյան Դավիթինն էր, և ես իրեն շնորհավորում եմ։ Այսքանը։

Մայրենի

Լրացուցիչ աշխատանքը հետաքրքիր էր, բայց կարճ էր։ Կցանկանայինք, որ ավելի շատ և հաճախ լինեին գրավոր տնային աշխատանքները։ Ավելի շատ կուզենայի ուղղագրական վարժություններ գրել։

Առաջադրանքներ

  1. Օրվա այն մասը, երբ մութն ընկնում է. երեկո
  2. Մարդու գլխի առջևի կողմը. դեմք
  3. Երկար ականջներ ունեցող. նապաստակ
  4. Մեր մոլորակի անունը. Երկիր
  5. Մեռնել-մահանալ, բույր ֊հոտ, վախ–սարսափ
  6. Ես,դու, նա, մենք, դուք, նրանք.

Քաղաքներն ու գյուղերը քնած էին նախադասությանը տարբեր ձևերով ավելացրո՛ւ օրվա ծանր աշխատանքից հոգնած-ը.
Քաղաքներն ու գյուղերը քնած էին օրվա ծանր աշխատանքից հոգնած։


Օրվա ծանր աշխատանքից հոգնած քաղաքներն ու գյուղերը քնած էին։ _____________________________________________________________ Քաղաքներն ու գյուղերը՝ օրվա ծանր աշխատանքից հոգնած, քնած էին։ ____________________________________________________________________ Քանի՞ նախադասություն ստացար Երեք_______________________________________________________________

Ա. Ներել պետք չէ, պատժե՛լ: Պատժել__________________________________ Բ. Ներե՛լ, պետք չէ, պատժել: _Պատժել_______________________________

  1. անհոգ, ազատ ապրել
  2. անտեղի, վտանգավոր քայլ անել
  3. շատ մտածել, նոր անել
  4. որևէ անհնար բան անել
  5. ինչ ուզում ես՝ արա
  6. թուլանալ, անզորանալ։ 3.տասը չափել, մեկ կտրել
    4.երկնքից աստղեր իջեցնել
    2.ուղտի պարը կամուրջին բռնել
    1.երկնքի թռչունի պես ապրել
    6.ուժից ընկնել
    5.ուզում ես ճաքի, ուզում ես տրաքի։

Արևիկը ծննդյան օրը շատ գեղեցիկ զգեստ էր նվեր ստացել: Դա նրան տատիկն էր նվիրել: Մայրիկը գեղեցիկ հերակալ էր նվիրել: Հայրիկը նվիրել էր փոքրիկ ժամացույց: Իսկ եղբայրը՝ Վահեն, համբուրել էր քույրիկի այտը ու ծնունդն այդպես էր շնորհավորել:
Արևիկը ծննդյան օրը շատ գեղեցիկ զգեստ էր նվեր ստացել: Դա նրան մեր տատիկն էր նվիրել: Մայրիկս գեղեցիկ հերակալ էր նվիրել: Հայրիկս նվիրել էր փոքրիկ ժամացույց: Իսկ ես՝ Արթուրս, համբուրել Էի քույրիկի այտը ու ծնունդն այդպես էի շնորհավորել:

Գրքերից ու հեռուստացույցից մեզ լավ ծանոթ Աֆրիկայում մի շատ հետաքրքիր ու ոչ շատ մեծ լիճ կա։ Այդ զարմանալի լճում ոչ լողացող ձուկ կա, ո՛չ կռկռացող գորտ կա, ո՛չ էլ տարբեր տեսակի խոտեր կան։ Կապույտ գույնի թանաք է, իսկական թանաք, որով բոլորն իրենց ուզածը գրում են։ Ինչքան ուզում ես՝ վերցրո՛ւ, գրի՛ր, նկարի՛ր, մայրիկն էլ չի ասի. «Այդ գրիչով մի՛ նկարիր, թանաքը շուտ կվերջանա»։

Այս ի՜նչ թարս ճանապարհ է: Ա՜յ քեզ բան:

Մի օր ես ուզում էի գնալ Սևան լճում ձուկ բռնելու։ Տնից դուրս եկա և ճամփա ընկա։ Գնաց, գնացի , պտտվեցի, պտտվեցի, տեսնեմ՝ եկել եմ իմ տան մոտ։ Այ քեզ թարս ճանապարհ։ __________________________________________________________



Լրացուցիչ աշխատանք

Իմ ուսուցիչները դասերը ուղարկում է էլեկտրոնային հասցեյով կամ դնում են իրենց բլոգում։ Ես դասերը անում եմ իմ բլոգում, կամ էլեկտրոնային հասցեում անում եմ և ուղարկում ուսուցիչներին։